Fundacja Śródka ubiega się o dofinansowanie projektu pt.: „Zintegrowane działania na rzecz adaptacji do zmian klimatu w przestrzeniach miejskich Poznania, Gniezna, Wągrowca i Wrześni”. Wniosek przeszedł pozytywnie ocenę formalną i oczekuje na dalsze etapy oceny. Projekt został przygotowany w ramach działania 2.5 Zwiększanie odporności na zmiany klimatu i klęski żywiołowe.
Projekt zakłada kompleksowe działania adaptacyjne, które mają na celu zwiększenie odporności wybranych obszarów miejskich na skutki zmian klimatu, w szczególności zjawiska takie jak: fale upałów, nadmierne uszczelnienie powierzchni, niewystarczającą retencję wód opadowych, lokalne podtopienia, spadek bioróżnorodności w centrach miast.
Działania zaplanowane w projekcie są oparte na rozwiązaniach zielono-niebieskiej infrastruktury oraz podejściu nature-based solutions.
Obszar objęty projektem położony jest w historycznej części miasta, cechującej się zwartą zabudową i ograniczoną ilością zieleni. Zaplanowane działania koncentrują się na poprawie jakości przestrzeni publicznej poprzez zastosowanie rozwiązań sprzyjających oczyszczaniu powietrza i podnoszących walory estetyczne miejsca. W ramach projektu przewidziano odnowienie znanego muralu „Opowieść śródecka z trębaczem na dachu i kotem w tle” z wykorzystaniem farb antysmogowych opartych na technologii fotokatalitycznej. Zastosowane powłoki ograniczą stężenie zanieczyszczeń w powietrzu, jednocześnie przywracając intensywność barw i odpowiednią ochronę powierzchni muralu. Dzięki temu mural pozostanie ważnym elementem tożsamości Śródki, a jednocześnie zyska nową funkcję proekologiczną wspierającą poprawę mikroklimatu tej części miasta.
Najważniejsze elementy zakresu:
- odnowienie muralu technologią antysmogową,
- poprawa odbioru przestrzeni publicznej,
- ekologiczne powłoki wspierające oczyszczanie powietrza.
Interwencja obejmuje zagospodarowanie górnej części zabytkowego wirydarza, położonego w zwartej, historycznej zabudowie Starego Miasta. Przestrzeń charakteryzuje się ograniczoną retencją i nadmiernym nagrzewaniem się nawierzchni, dlatego zaplanowano działania zwiększające odporność klimatyczną i poprawiające komfort użytkowania.
W ramach projektu powstanie podziemny zbiornik retencyjny oraz nowe powierzchnie przepuszczalne, które umożliwią naturalną infiltrację wód. Wprowadzone zostaną nasadzenia cieniolubnej zieleni, pnąca roślinność oraz ogród ziołowy podkreślający historyczny charakter miejsca. Przestrzeń uzupełnią pergole, drewniane siedziska, łąka kwietna i donice z roślinami użytkowymi, tworząc kameralną strefę odpoczynku. Istotnym elementem będzie także tężnia solankowa poprawiająca mikroklimat wirydarza. Całość zostanie uzupełniona elementami małej architektury podkreślającymi historyczny charakter miejsca i zwiększającymi dostępność oraz komfort użytkowania.
Najważniejsze elementy zakresu:
- podziemny zbiornik retencyjny,
- ogród ziołowy, pnąca roślinność i zieleń cieniolubna,
- pergole, siedziska, łąka kwietna,
- tężnia solankowa jako element mikroklimatyczny.
W Wągrowcu projekt obejmuje przekształcenie zdegradowanego, poprzemysłowego terenu w nową przestrzeń przyrodniczo-edukacyjną, w tym utworzenie Arboretum, które stanie się lokalnym centrum bioróżnorodności i edukacji klimatycznej. Założenie łączy funkcje rekreacyjne, edukacyjne i klimatyczne, tworząc miejsce sprzyjające retencji, bioróżnorodności i edukacji ekologicznej.
Wprowadzona zostanie sieć ścieżek edukacyjnych z tablicami informacyjnymi, ogrody deszczowe oraz strefy bioróżnorodności poprawiające mikroklimat i zdolność terenu do naturalnej infiltracji wód opadowych. Kluczowym elementem będzie budowa wielofunkcyjnego pawilonu z zielonym dachem – otwartej konstrukcji pełniącej funkcję przestrzeni warsztatowej i miejsca spotkań, harmonijnie wpisanej w otaczającą zieleń.
Przestrzeń uzupełnią elementy małej architektury wykonane z ekologicznych materiałów, łąki kwietne, rabaty sensoryczne i ziołowe, a także niewielkie elementy wodne i zbiorniki retencyjne zwiększające odporność obszaru na suszę i nawalne deszcze. Projekt wprowadzi również udogodnienia z zakresu eko-mobilności poprzez montaż ładowarki do samochodów elektrycznych, wspierając zrównoważony sposób korzystania z przestrzeni publicznych. Całość stworzy nową, atrakcyjną strefę przyrodniczo-edukacyjną w pełni dostępną dla mieszkańców i innych odwiedzających.
Najważniejsze elementy zakresu:
- utworzenie Arboretum z funkcją edukacyjną,
- pawilon z zielonym dachem,
- ogrody deszczowe, elementy wodne, zbiorniki retencyjne,
- ścieżki edukacyjne i tablice informacyjne,
- rabaty sensoryczne, łąki kwietne, mała architektura.
We Wrześni projekt obejmuje modernizację śródmiejskiego podwórza o wysokim stopniu uszczelnienia, które zostanie przekształcone w funkcjonalną, zieloną przestrzeń retencyjną poprawiającą mikroklimat i komfort mieszkańców.
Zakres działań obejmuje rozbiórkę istniejących zabudowań, wykonanie powierzchni przepuszczalnych oraz montaż podziemnego zbiornika retencyjnego wspierającego gospodarowanie wodami opadowymi. Przewidziano utworzenie ogrodu deszczowego, zielonych dachów oraz nowe nasadzenia drzew i krzewów. Pojawią się również pergole oraz antysmogowy mural poprawiający jakość powietrza i estetykę przestrzeni. Całość stworzy nową, przyjazną mieszkańcom strefę wspólnego użytkowania, łączącą funkcje rekreacyjne, przyrodnicze i retencyjne.
Najważniejsze elementy zakresu:
- podziemny zbiornik retencyjny,
- ogród deszczowy i zielone dachy,
- powierzchnie przepuszczalne,
- pergole i nowe nasadzenia,
- mural antysmogowy.
W Gnieźnie projekt obejmuje przekształcenie trzech obszarów miejskich położonych w sąsiedztwie Jeziora Jelonek i zabytkowej zabudowy. Są to przestrzenie wymagające poprawy w zakresie retencji, uporządkowania struktury urbanistycznej oraz zwiększenia udziału zieleni. Planowane działania stworzą spójny układ zielono-niebieskiej infrastruktury, który poprawi mikroklimat, umożliwi naturalną infiltrację wód opadowych i złagodzi skutki zmian klimatu.
W ramach inwestycji powstaną ogród deszczowy, retencyjne donice miejskie oraz otwarty zbiornik wodny pełniący funkcję mikroretencji i elementu podnoszącego jakość przestrzeni. Przewidziano również wykonanie nowych powierzchni przepuszczalnych, nasadzenia zróżnicowanej roślinności oraz strefy odpoczynku uzupełnione o tablice informacyjne. Projekt obejmuje także rozwiązania zwiększające dostępność, w tym instalację windy dla osób z niepełnosprawnościami, co zapewni pełne i bezpieczne korzystanie z zaadaptowanych do zmian klimatu przestrzeni przez wszystkich użytkowników.
Najważniejsze elementy zakresu:
- ogród deszczowy i donice retencyjne,
- otwarty zbiornik wodny,
- powierzchnie przepuszczalne i nowe nasadzenia,
- tablice edukacyjne,
- winda dla osób z niepełnosprawnościami.
- zwiększą retencję wód opadowych i spowolnią ich odpływ,
- obniżą efekt miejskiej wyspy ciepła,
- poprawią bioróżnorodność oraz warunki środowiskowe.
Jednocześnie interwencje podniosą jakość życia mieszkańców poprzez tworzenie zielonych, przyjaznych i dostępnych przestrzeni publicznych oraz wzmocnią edukację klimatyczną i proekologiczne postawy. Zastosowane rozwiązania nie tylko odpowiadają na aktualne potrzeby adaptacyjne, lecz także przyczynią się do długofalowej poprawy estetyki, funkcjonalności i odporności przestrzeni miejskich.
Całkowita wartość projektu wynosi 19.414.446,67 zł, z czego 13.584.477,66 zł stanowi dofinansowanie na poziomie 70%. Zakończenie realizacji inwestycji planowane jest na 31 grudnia 2027 r.